Vergoña allea

Onte foi un día inesquecible para a cidadanía do Porriño. Non sei moi ben explicar como me sentín, pero cando vin as imaxes da moción de censura no concello sentín como me subían as cores á cara, sentín que os latidos se me aceleraban e na miña boca pequena berrei cousas que non vou reproducir. Sentín vergoña polos insultos, os berros, os apupos, a mala educación, a falta de respecto polo Porriño e polo seu topónimo (centos de veces mal pronunciado) e pola falsidade e hipocrisía dos que agora chegan ao poder.
Non se entende moi ben como despois de seis anos e pico nos que gobernou en minoría o BNG, e nos que a "dereita tripartita" non conseguíu poñerse de acordo, agora toca a hora de facerse de novo amigos, seica que para gobernar polo ben de todos. E digo eu, se ata tiñan mala relación entre algún dos candidatos, que nin se falaban, de onde saíu agora este repentino "namoramento"? Non será que o encantador de serpes de Ribadumia tocou a melodía precisa no momento oportuno?
O conto é que se xuntan os do PP, os Independentes (unha escisión do PP), e máis Cidadáns... (unha escisión dos independentes), e por riba a forza máis votada das tres (PP) cédelle a alcaldía á segunda (Cidadáns), e o candidato dos Independentes di que deixa a política...

Ou eu son moi parva ou aquí cheira a ghato.

O único bo que nos queda de todo este vergoñento proceso é que unha boa parte da cidadanía foi quen de saír á rúa e dicir que isto era unha trapallada e que estaba en contra da moción. E así naceu a plataforma contra a moción de censura no Porriño.
De seguro que as cousas xa non volverán ser iguais, porque o noso silencio xa non o poderán mercar nunca máis.

12 anos

Aínda que xa pasan das doce, hoxe, 19 de xaneiro, fixo 12 anos o primoxénito da casa. Ás veces penso que é imposible que aquel meniño tan tranquilo, durmiñón e mansiño, que tardou máis dunha semana en nacer sobre a data prevista, poida agora estar case tan alto coma min, teña unha grande sombra enriba do beizo superior e descontrole tanto o timbre e o volume da súa voz irrecoñecible que parece un estraño na súa propia casa.

Pero cando miro para el, ás veces sen que el me vexa, e miro como ri, as máis das veces con ese riso convulso que sae a cachón do seu corpiño medrado, faime sentir a persoa máis feliz do mundo. E iso que ás veces anda coa "parvoeira" e non é doado de aturar. Pero á nosa maneira, entendémonos.

De feito, el aínda non sabe cal é o agasallo que hoxe non chegou a tempo pero que está en camiño: un CD de Loretta Martin. Só agardo verlle a cara cando o teña entre as súas manciñas. Vanlle brillar os ollos coma se fosen dúas estrelas!

Oxalá sigamos tendo sempre esa complicidade e viva feliz moitos anos máis.

Era un airiño soave

Hoxe, á boca da noite, e para continuar un bo comezo de ano, fómonos encher de "ilusión" en familia e con amigos onda o ilusionista Martín Camiña, que trouxo ao Porriño o espectáculo "A outra realidade". E aínda que aos máis pequenos se lles fixo un pouco longo, porque había partes lentas de máis para eles e que non entendían moi ben, o certo é que o espectáculo pagou a pena. Ademais das habilidades do mago, algúns dos "trucos" verdadeiramente máxicos, sorprendeume moito a posta en escena, cunha música e unha escenografía misteriosa e que semellaba saída das tebras, e o acompañamento musical en directo na primeira parte do espectáculo. E para a miña sorpresa alí estaba tocando a súa arpa a benquerida e admirada Marta Quintana.

Entón lembrei a importancia que sempre tivo a música para min e a cantidade de xente que coñecín a través dela. E nas lembranzas veume á memoria a Coral do Porriño, que este ano recén rematado celebrou o seu 50 aniversario, baixo a dirección e estímulo do marabilloso músico e compositor Antonio Paz Valverde. E xustamente porque a sensibilidade deste home tocou distintos nomes das nosas letras poñéndolle música aos seus poemas, entre eles Xosé Mª Álvarez Blázquez, lembrei tamén o fermoso traballo editado pola Biblioteca Pública do Porriño no ano 2008 con motivo da celebración do día das letras galegas adicado ese ano a este escritor. No traballo titulado Palabras Liberadas incluíanse entre outras moitas gravacións o poema "Era un airiño soave" con música de A. Paz Valverde. O primeiro audio que vos poño correspóndese coa peza orixinal escrita para coro e interpretada pola Coral do Porriño.

Era un airiño soave (Coral Polifónica do Círculo Recreativo Cultural do Porriño)

O segundo é unha versión moderna da partitura orixinal na que se mesturan ritmos modernos, sintetizadores e a voz de Marta Quintana. Por certo, que esta versión está feita por dous sobriños do noso músico (Marcos Legazpi e Javi Paz). Bendita a rama que ao tronco tira!

Valen máis ca mil palabras...

Cos ollos abertos

O Nadal segue e continuamos a aprender das festas, das reunións familiares e dos amigos.
Arredor da mesa e, sobre todo, cando a euforia do bo comer e beber alegran aínda máis o espírito, sempre aparecen as palabras reviradas e con dobre sentido; soubemos que ás veces é preciso recuncar para facer feliz á parella, aínda que por momentos fallen as forzas e mesmo as ganas. Soubemos tamén que a música reconforta os sentidos e engrandece a alma, mesmo cando se canta non moi atinadamente e con algo de desafinación, porque rodeados dos nosos e coa alegría que dan as xuntanzas arredor dunha boa mesa tanto ten cantar o "miudiño" coma "campanas de Belén": o caso é pasalo ben, rir ás gargalladas e gozar da festa do momento. E claro, como desta volta estreouse como gaiteiro o noso pequeno que agora xa non o é tanto, sentimos o orgullo de ter feito algo que realmente paga a pena.

As comidas son importantes, pero as bebidas non o son menos; probamos de todo e sempre cun gusto no padal moi agradecido, dende o "licor do negro café" ata o Albariño máis albariño, saboreándoo todo como se fose a primeira ou a última vez que o degustasemos.

Aprendemos tamén que aínda que na casa non se gardou o "tizón de Nadal" como facían antano, a calor da lareira xunta os corpos e mestura as palabras, e gozamos ao saber que para acender o lume fai falta garamata, que é un conxunto de garabullos ou leña miúda, pero que para mantelo aceso e con forza cómpre máis un bo toro que non o deixe arrefriar.

Verificamos novamente que as badaladas que deron na TVG da nosa Berenguela non estiveron ben anunciadas, e cando comezamos coas uvas xa ían pola segunda badalada. Iso si, coma sempre, os bagos mesturados coa risa e a confusión dos repiques fixéronnos atragoar, pero tragar tragámolas todas.

E entre as mellores cousas gozadas e vividas estiveron tamén os reencontros: coa familia, cos novos amigos e cos vellos amigos e compañeiros. Xustamente polo convite dun deles (Souto de Herville) descubrimos un fermoso Belén.

E tamén lembramos que as palabras poden ser reviradas na súa forma, pois atopamos "Erbille" nun sinal de tráfico da estrada PO-331 cando no Nomenclátor Oficial de Galicia aparece como Erville. E iso agora, que aínda está "en vigor" o Decreto que regula o uso da lingua galega no ensino (124/2007), é dicir, o do 50% e a oficialidade dos topónimos na forma propia, a galega. Que Deus nos colla confesados se entra en vigor o "borrador do novo decreto"... Ao mellor na estrada terán que poñer indicadores trinlingües, por iso do 33% do tipo: Erville - Guisante - Pea!!!

Teremos que estar cos ollos ben abertos neste 2010.
Saúde e boa vista...

Bo comezo de Nadal

Aínda que moitos falan de que non gustan do Nadal, eu teño que recoñecer que segue sendo un devalar de celebracións que agradezo. Só chega a tristura ao lembrarse dos que xa non están, pero aínda así gústame lembralos nestas datas cando aínda estaban.

Hai uns oito días puxemos na casa o nacemento e máis a árbore, que me seguen fascinando, e que me fan lembrar a infancia na que xa soñaba dende semanas antes con ir buscar a terra e máis o musgo. Pois ben, desta vez eu so dispuxen do lugar e coloquei a materia prima recollida. A pequena da casa encargouse de "montar o Belén" e foi colocando cada cousa no seu lugar, segundo o seu bo criterio. E como os gatos sempre andan nos tellados, segundo ela mesma dixo, plantou dous gatiños enriba do mesmo portal de Belén. Agora xa daba gana de cantarlle este canto de berce.

Pero este Nadal tivo tamén unha "inauguración" das festas diferente. Por convite do meu compadre que conseguiu as invitacións, o maior e máis eu fomos ao concerto de Fuxan os Ventos organizado pola Universidade de Vigo no Centro Cultural Caixanova (ou Teatro García Barbón). Presentaron novamente o seu "Terra de Soños", e pódovos asegurar que foi un verdadero soño. Para min, lembrar toda esa música e esas letras, que dicían máis que o explícito no texto e que agardaban na memoria dende a nenez. Para o cativo, abriuse diante dos seus ollos e oídos un mundo de soños que non agardaba presenciar, nin tan vibrante nin tan divertido. As voces non deixaron de sorprendelo, tampouco o feito de poñerlle cara a aquelas voces que tiña escoitado en casettes vellos, pero ademais desta re-volta o Fuxan de sempre está arroupado por un grupo de músicos magnífico, que fai sentir dun xeito novo o xa coñecido e admirado.

E a nosa selección?

El, que asistira en 2007 ao partido entre Galicia e Camerún, non esqueceu o ben que o pasaran (malia ter agardado máis dunha hora a que comezase o partido e o frío que paparon), o ambiente, a festa e o recén estreado anuncio de Gadis a soar seguido polos altofalantes a dicir: Vivamos como galegos!

Sen saber moi ben como explicarllo dixémoslle, para abreviar e simplificar, que este ano non ía haber partido da Selección Galega porque nin foran convocados nin se sabía que ía pasar no futuro coa Irmandiña. El preguntou con cara de estrañeza por que, e espetámoslle: o goberno galego de agora non ten interese na Selección.

Logo quedei pensando no sinsentido da frase: un goberno "galego" non ten interese polo "galego", pero non só pola Selección, unha anécdota máis, senón pola nosa lingua no ensino e na administración pública, pola actividade cutural do noso país, polas traducións ao galego de clásicos universais e polas traducións a outras linguas da clásicos galegos,... En fin, non souben explicalo, e non o entendo.

Como non perdo a esperanza e creo que a auga, tarde ou cedo, ten que volver ao seu rego, vou pedir aos Reis Magos que no 2010 se reconduza a situación, e que nós, as galegas e galegos, sexamos quen de reclamar o que é noso. Agardo tamén que o agasallo non quede nun simple "chiche verás pra o día de San Blas", ou como sentín dicir onte ao meu compadre "un estatalá furado para a Pascua".

Quen sabe, sabe

Non sei se é que me estou a facer vella, ou que teño demasiada sensibilidade, pero sexa como for non me dá vergoña recoñecer que me emocionei con este video. Chegoume a través de TRAFEGANDO RONSEIS, e ás veces penso que se tiveramos máis en conta os nosos maiores saberíamos vivir mellor e entender cousas que escapan ao noso entendemento.

Oxalá se invista máis en investigación e o "alemán", como se lle chama popularmente ao Alzheimer, deixe de destruir a mente das persoas.
Mentres, aprendamos deles: teñen máis experiencia ca nós.

Nébeda

Xa hai ben tempo que teño interese nesta planta aromática, a nébeda ou néboda.
O certo é que na nosa casa chámanlle "nédiva" e é a herba coa que condimenta a miña avoa o guiso de xoubas ou as filloas. Pero ademais hoxe descubrín, falando con Naideleo, que tamén lle queda moi ben ao peixe cocido e ás castañas. É sorprendente a cantidade de usos que se lle pode dar aos froitos da natureza.

Pois ben, a nébeda (Calaminta nepeta), á que tamén chaman en portugués "erva das azeitonas"e en castelán "calaminta" ou "albahaca", non debe confundirse coa Nepeta Cataria ou "herba gatuna", que aínda que presentan un feitío parecido esta segunda seica ten unhas propiedades "alucinóxenas" para os gatos e en canto a topan non son capaces de apartarse dela.

Como xa estamos no tempo das castañas habemos experimentar coa nébeda tamén ao facelas cocidas, que eu só sabía o de cocelas con anís ou fiuncho, e hai que estimular os sentidos.

Haberá que ter conta e fixarse nos seus efectos, non sexa o demo que vaia ter sobre nós influencias semellantes aos da gatuna sobre os gatos.

Tollemerendas

Como tiña a débeda de buscar a floriña que se parecía á flor do azafrán (da que falei hai pouco), aquí presento a denominada tollemerendas ou quitamerendas.

Segundo me dixeron hoxe cando andabamos de paseo polo San Amaro, e atopamos unha morea delas á beira do adro, era a flor que aparecía cando os días comezaban a devecer e xa non había tempo para tomar a merenda, pois coa caída do sol logo viña a hora de cear. E de aí lle vén o nome.

Pois ben, igual que pasou no Xurés, neste caso a devandita flor apareceu tamén no mesmo lugar onde nacía abundantemente a chamada flor do azafrán. Que terán as dúas floriñas en común?